przed 1945 rokiem

Człopa na planie z 1822 (1833) roku

W ramach przygotowań do wytyczenia i zbudowania utwardzonej drogi pocztowej łączącej Berlin z Królewcem, pruscy inżynierowie przygotowali szereg planów. Wśród zachowanych akt z pierwszej połowy XIX wieku znalazły się trzy arkusze obejmujące najbliższe okolice Człopy, ukazujące przebieg projektowanej drogi względem dotychczasowego traktu oraz zróżnicowanie terenu wraz z określeniem jego własności.

Człopa w książkach telefonicznych

W roku 1876 Alexander Graham Bell opatentował swój wynalazek do komunikacji przewodowej na odległość – tak stał się ojcem telefonu. Kiedy telefon dotarł do Człopy, tego nie wiem. Pierwsza książka telefoniczna, w której znalazłem numery człopskich telefonów, pochodzi z 1914 roku i odnotowuje 42 abonentów z miasta i okolic. Oto nadeszła pora, by zajrzeć pod hasło „Człopa” w książkach telefonicznych.

Wspomnienia pani Rosemarie Bessen o Człopie

Dzięki życzliwości naszych Czytelników, w ubiegłym roku mieliśmy możliwość poznać panią Rosemarie Bessen, która urodziła się w Człopie w 1936 roku i mieszkała w niej do 1945 roku. Pani Rosemarie zgodziła się opowiedzieć o sobie i o naszym mieście – jak je zapamiętała z wczesnego dzieciństwa.

Der Seelenverkäufer – Sprzedawca Dusz

Ponad dziesięć lat temu, kiedy jeszcze funkcjonowało Polsko-Niemieckie Centrum Kultury i Sportu w Człopie, do znajdującej się tam izby pamięci trafiły od Helmuta Rumpa, przedwojennego mieszkańca Człopy, między innymi drewniany model żaglówki, plansza z kilkoma fotografiami i skany pięciostronicowego maszynopisu Georga Grubera (też przedwojennego człopianina), opisującego ciekawą historię budowy łodzi nazwanej „Der Seelenverkäufer” („Sprzedawca Dusz”). Zapraszamy do jej lektury.

Człopa w księgach adresowych dla handlu, przemysłu i gospodarki

W XIX wieku dotarcie do producenta lub sprzedawcy nie było takie łatwe, lecz jakoś sobie radzono. Informacje, które dziś bez większego problemu znajdziemy w internecie, wówczas publikowano w – wydawanych zwykle co roku – branżowych książkach adresowych (podobno służyły też rozpoznaniu rynku: gdzie warto rozwijać swoją działalność, a gdzie konkurencja jest już za duża). W takich niemieckich księgach adresowych obecna była również Człopa (jako Schloppe). Przejrzyjmy zatem spisy człopskich przedsiębiorców z wybranych lat w okresie od 1866 do 1939 roku.

Człopa na pocztówkach ze zbiorów Rafała Ruty

Zawodowo entomolog zajmujący się głównie chrząszczami i kwestiami ochrony przyrody, zatrudniony jako adiunkt na Uniwersytecie Wrocławskim. Prywatnie miłośnik historii ziemi pilskiej ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień ochrony przyrody, również w dawnych czasach. Ta pasja zaowocowała kilkunastoma publikacjami, w tym i paroma traktującymi o okolicach Człopy, oraz sporym zbiorem pocztówek sprzed dziesięcioleci, wśród których znajduje się ponad czterdzieści widokówek ukazujących nasze miasto z przyległościami. Nie zbiera wszystkich jakie się ukazały – przede wszystkim te, na których widać przyrodę, kolej i budowle hydrotechniczne. Ale i tak jest co oglądać. Zapytany o możliwość upublicznienia choćby części ze swoich człopskich skarbów, bez wahania zgodził się na zaprezentowanie ich wszystkich. Dlatego też w tym wpisie będziemy sukcesywnie zamieszczali kolejne reprodukcje z opisami każdej z nich.